Drukvat

Wat is een drukvat?

Een drukvat is een gesloten tank die water onder druk opslaat. In het vat zit een rubberen membraan of blaas. Aan de ene kant zit lucht, aan de andere kant water. Die samengeperste lucht zorgt dat er druk op je leiding blijft staan, ook als de pomp niet draait.

Je komt een drukvat onder verschillende namen tegen: expansievat, hydrofoortank, hydrofoorvat, druktank of membraanvat. In alle gevallen gaat het om hetzelfde principe.

Een drukvat gebruik je in combinatie met een pomp. Denk aan:

• een hydrofoorpomp voor water uit een put of regenwatertank
• een bronpomp voor grondwater
• een beregeningspomp voor sproeiers of druppelslangen
• een drukverhogingspomp bij lage waterdruk in huis

Hoe werkt een drukvat?

Een drukvat werkt als een buffer tussen je pomp en je kraan. Zo gaat dat stap voor stap:

1. Voordruk. Voordat er water in zit, staat er al lucht onder druk in het vat. Dit heet de voordruk. Die stel je in via het ventiel, net als bij een fietsband.
2. Pomp vult het vat. De pomp start en duwt water in het vat. Het membraan rekt op en de lucht wordt samengeperst. De druk stijgt.
3. Pomp stopt. Zodra de ingestelde uitschakeldruk is bereikt, zet de drukschakelaar de pomp uit. Het vat staat nu vol water onder druk.
4. Kraan open. Draai je een kraan open, dan duwt de samengeperste lucht het water uit het vat de leiding in. De pomp hoeft hiervoor nog niet te draaien.
5. Pomp start opnieuw. Daalt de druk tot de inschakeldruk, dan start de pomp weer en vult het vat opnieuw. Daarna herhaalt de cyclus zich.

Voorbeeld: je drukschakelaar staat op 2 bar aan en 3,5 bar uit. De pomp vult het vat tot 3,5 bar en stopt. Je tapt een glas water of spoelt het toilet door. Pas als de druk onder de 2 bar zakt, slaat de pomp weer aan.

Het resultaat: je pomp slaat veel minder vaak aan. Dat geeft een rustigere, constante waterdruk, minder slijtage en een langere levensduur van je pomp. Bij beregening voorkomt een drukvat bovendien waterslag: de klap in de leiding als een klep plotseling sluit.

Soorten drukvaten vergelijken

Drukvaten verschillen in opstelling, materiaal en type membraan. Welke het beste past, hangt af van je ruimte, je pomp en je toepassing.

Verticaal of horizontaal drukvat

Een verticaal drukvat staat rechtop. Het neemt weinig vloerruimte in en past goed in een smalle technische ruimte of pompput.

Een horizontaal drukvat ligt plat. Veel liggende vaten hebben een pompplateau: een plaat bovenop waar je de hydrofoorpomp direct op monteert. Zo heb je pomp en vat in één compacte opstelling.

Stalen of kunststof drukvat

Vervangbare blaas of vast membraan

Bij een drukvat met vervangbare blaas zit het water in een rubberen zak. Het water raakt de wand van het vat niet. Gaat de blaas stuk, dan vervang je alleen de blaas.

Bij een drukvat met vast membraan zit een vaste scheidingswand tussen lucht en water. Het vat is vaak compacter. Is het membraan kapot, dan vervang je het hele vat.

Drukvat voor water of expansievat voor de cv

De drukvaten op deze pagina zijn bedoeld voor koud water uit een pomp. Een expansievat voor de cv ketel is een ander product. Dat vangt de uitzetting van warm cv water op en is niet geschikt voor drinkwater of een hydrofoor. Gebruik ze dus niet door elkaar.

Membraanvat of oude luchtketel

Oudere hydrofoorinstallaties hebben soms een luchtketel zonder membraan. Daarin raken lucht en water elkaar direct. De lucht lost langzaam op in het water, waardoor je de ketel regelmatig moet bijvullen met lucht. Een modern membraanvat heeft dat probleem niet. Vervang je een oude ketel, dan is een membraanvat de logische keuze.

Welk drukvat heb ik nodig?

Let bij het kiezen op vier dingen: de inhoud, de aansluiting, de maximale werkdruk en of het vat geschikt is voor drinkwater.

De juiste inhoud kiezen

De inhoud van een drukvat is niet hetzelfde als de hoeveelheid water die je kunt tappen. Een deel van het vat is altijd gevuld met lucht. Van een vat van 20 liter heb je meestal maar zo'n 4 tot 9 liter beschikbaar tussen twee pompstarts. Hoeveel precies, hangt af van de voordruk en de instelling van je drukschakelaar.

De vuistregel: hoe groter het vat, hoe minder vaak je pomp aanslaat. Minder starts betekent minder slijtage. Kies daarom liever iets te groot dan te klein, zeker als je pomp veel water levert.

Twijfel je? Geef ons het type pomp en je gebruik door, dan rekenen we het voor je uit.

Aansluiting en maximale werkdruk

De meeste drukvaten hebben een 1 inch buitendraad. Grotere vaten hebben vaak een 1 1/4 inch buitendraad. Controleer of dit past op je pomp, aansluitset of RVS flexibele slang.

De maximale werkdruk is de hoogste druk die het vat veilig aankan. In ons assortiment is dat 8,5 of 10 bar. Kies altijd een vat met een maximale werkdruk die hoger is dan de uitschakeldruk van je pomp.

Drukvat voor drinkwater

Gebruik je het water om te drinken, te koken of te douchen? Kies dan een drukvat dat geschikt is voor drinkwater. Het membraan of de blaas is dan gemaakt van een materiaal dat geen smaak of geur afgeeft. Bij elk product staat in de specificaties of het geschikt is voor drinkwater.

Drukvat voor hydrofoor, bronpomp en beregening

Een drukvat werkt altijd samen met een pomp. Per toepassing verschilt wat het vat voor je doet.

Drukvat voor hydrofoor

Een hydrofoorpomp bestaat uit een pomp, een drukvat en een drukschakelaar. Samen houden ze je leiding onder druk, zodat er water komt zodra je de kraan opendraait. Het drukvat zorgt dat de pomp niet bij elke kleine waterafname start. Voor huishoudelijk gebruik kies je meestal een vat van 20 tot 60 liter. Een liggend vat met pompplateau is hier handig. Meer weten over de werking? Lees Wat is een hydrofoorpomp?

Drukvat voor bronpomp

Een bronpomp hangt diep in de bron en levert vaak veel water. Zonder drukvat zou zo'n pomp bij elke tapbeurt starten en stoppen. Dat is slecht voor de motor. Met een groter drukvat, vaak 60 liter of meer, blijft de pomp langer uit. Kunststof vaten zijn hier een goede keuze, omdat ze niet roesten in een vochtige bronput of technische ruimte. Combineer het vat met een pompbesturing met beveiliging om je bronpomp te beschermen tegen drooglopen.

Drukvat voor beregeningspomp

Sluit je een beregeningspomp aan op sproeiers of druppelslangen, dan zorgt een drukvat voor een gelijkmatige druk. Daardoor sproeien je sproeiers gelijkmatiger en voorkom je waterslag in de leidingen. Vooral bij druppelslangen, die weinig water vragen, voorkomt een drukvat dat de pomp steeds kort aan en uit gaat.

Drukvat bij een frequentieregelaar of drukverhogingspomp

Een pomp met frequentieregelaar past zijn toerental aan op de watervraag. Je hebt dan minder buffer nodig, maar een klein drukvat blijft nuttig. Het vangt kleine waterafnames en lekverliezen op, zodat de pomp niet onnodig start. Hetzelfde geldt voor een drukverhogingspomp bij lage waterdruk in huis.

Voordruk van een drukvat instellen

De voordruk is de luchtdruk in het vat als er geen water in staat. Is de voordruk verkeerd, dan werkt je drukvat niet goed. Te laag: het vat raakt overvol en het membraan slijt sneller. Te hoog: er past weinig water in en je pomp slaat te vaak aan.

Vuistregel: stel de voordruk in op ongeveer 0,2 tot 0,3 bar onder de inschakeldruk van je pomp. Start je pomp bij 2 bar, dan zet je de voordruk op ongeveer 1,8 bar.

Nieuwe drukvaten worden geleverd met een standaard voordruk. In ons assortiment is dat 0,5 tot 1,9 bar, afhankelijk van het model. Controleer dit dus altijd voor je het vat in gebruik neemt.

Zo controleer en stel je de voordruk in

1. Zet de pomp uit en haal de stekker eruit.
2. Draai een kraan open en laat die openstaan tot er geen water meer uitkomt. De leiding en het vat zijn nu drukloos.
3. Draai het kapje van het ventiel los. Het ventiel zit meestal aan de bovenkant of zijkant van het vat.
4. Meet de druk met een bandenspanningsmeter of een manometer.
5. Is de druk te laag? Pomp lucht bij met een fietspomp of compressor. Te hoog? Druk het ventiel kort in om lucht te laten ontsnappen.
6. Draai het kapje terug, sluit de kraan en zet de pomp weer aan.

Meet nooit terwijl er nog water onder druk in het vat staat. Dan meet je de waterdruk en niet de voordruk.

Onderhoud en veelvoorkomende problemen

Een drukvat vraagt weinig onderhoud. Controleer minimaal één keer per jaar de voordruk, bijvoorbeeld in het voorjaar voordat het beregeningsseizoen begint. Kijk tegelijk of het vat en de aansluiting droog zijn en of er geen roest op stalen vaten zit.

Komt er water uit het ventiel? Dan is het membraan of de blaas zeker lek. Wacht niet te lang met vervangen. Een kapot drukvat laat je pomp continu schakelen en dat verkort de levensduur van de pomp flink.

Advies nodig bij het kiezen van een drukvat?

Weet je niet zeker welke inhoud, voordruk of uitvoering bij jouw pomp past? Bel of mail onze pompspecialisten. Geef het merk en type van je pomp door en waarvoor je het water gebruikt. Dan adviseren we je het drukvat dat bij jouw situatie past. Bestel je voor 15:00, dan leveren we de meeste drukvaten direct uit eigen voorraad.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een drukvat en een expansievat?

Voor water en pompen zijn het twee namen voor hetzelfde product. Een expansievat voor de cv ketel is wel een ander product. Dat is niet geschikt voor een hydrofoor of drinkwater.

Hoeveel liter drukvat heb ik nodig?

Dat hangt af van je pomp en je waterverbruik. Voor een huishouden met hydrofoor is 20 tot 60 liter gebruikelijk. Een bronpomp of grote installatie vraagt vaak 60 liter of meer. Hoe groter het vat, hoe minder vaak je pomp aanslaat.

Welke voordruk moet mijn drukvat hebben?

Ongeveer 0,2 tot 0,3 bar onder de inschakeldruk van je pomp. Meet de voordruk altijd als het vat drukloos is.

Hoe weet ik of mijn drukvat kapot is?

Je pomp slaat dan om de paar seconden aan en uit, of er komt water uit het ventiel. Controleer eerst de voordruk. Komt er water uit het ventiel, dan is het membraan lek.

Heb ik een drukvat nodig bij een pomp met frequentieregelaar?

Je hebt minder buffer nodig, maar een klein drukvat van 2 tot 24 liter blijft aan te raden. Het voorkomt dat je pomp start bij kleine waterafnames of lekverlies.

Kan ik het membraan van een drukvat vervangen?

Bij een drukvat met vervangbare blaas wel. Bij een vat met vast membraan vervang je het hele vat. Bij elk product staat welk type het is.

Is een drukvat geschikt voor drinkwater?

Alleen als het vat daarvoor bedoeld is. Kijk in de specificaties van het product of het geschikt is voor drinkwater.

Moet een drukvat staand of liggend worden geplaatst?

Dat hangt af van het model. Een verticaal vat plaats je rechtop, een horizontaal vat liggend. Kies wat het beste past in je ruimte en bij je pompopstelling.