Drainage wat is het en wanneer heb je het nodig?
Drainage is een systeem van ondergrondse buizen dat overtollig grond- en regenwater opvangt en afvoert. Zo blijven je tuin, paardenbak, kruipruimte en fundering droog. Blijven er na een regenbui dagenlang plassen staan, voelt je gazon als een spons of ruik je een muffe lucht onder de vloer? Dan krijgt de grond het water niet kwijt en kan drainage dat oplossen.
In deze gids lees je hoe drainage werkt, welke soorten er zijn, welke drainagebuis bij jouw grond past, hoe diep je moet graven en waar het water naartoe kan. Onderaan staat een complete materiaallijst per situatie, zodat je in één keer bestelt wat je nodig hebt.
- Wat is drainage precies?
- Hoe werkt drainage?
- Wanneer heb je drainage nodig?
- Drainage toepassingen
- Wat is de beste drainagebuis?
- Hoe diep en op welke afstand leg je drainage?
- Waar voer je het water op af?
- Drainage aanleggen in 8 stappen
- Veelgemaakte fouten bij drainage
- Wat heb je nodig? De checklist
- Bestelhulp: welke materialen voor jouw situatie?
- Veelgestelde vragen over drainage
Wat is drainage precies?
Drainage is het afvoeren van overtollig water uit de bodem met behulp van buizen, putten of platen. Bij het ontwateren van grond zakt het water in de bodem naar de drainagebuis en stroomt het daar weg, waardoor de grondwaterstand daalt. Vooral op kleigrond en op plekken met een hoge grondwaterstand is dat nodig, omdat regenwater daar niet snel genoeg wegzakt.
Je vindt drainage op veel plekken: rond het huis, in de tuin, onder een terras, in een paardenbak, op een camping of in een akker. Het principe is overal hetzelfde. Wat verschilt, is de buis, de diepte en de afvoer. Je bekijkt ons volledige assortiment op de pagina met drainage.
Hoe werkt drainage?
Een drainagebuis heeft sleuven of gaatjes waar water naar binnen kan. De buis ligt in een sleuf, lager dan de laag die je droog wilt houden. Het werkt in vier stappen:
- Water zakt naar de buis. Het grondwater zoekt het laagste punt en komt bij de buis terecht.
- De omhulling filtert. Een laag kokos of kunststof filtervlies houdt zand en klei tegen, zodat de buis niet dichtslibt.
- Het afschot stuurt het water. De buis loopt ongeveer 1 centimeter per meter af, waardoor het water vanzelf naar het eindpunt stroomt.
- Een afvoerpunt neemt het water over. Dat kan een sloot, riool, drainageput of infiltratievoorziening zijn.
Wanneer heb je drainage nodig?
Drainage is nodig als de grond het water niet snel genoeg kwijtraakt. Je herkent dat aan deze signalen:
- Water blijft na regen langer dan een of twee dagen op het gazon, het terras of in de border staan.
- Je gazon raakt bemost, de moestuin verzuipt of planten sterven af door natte voeten.
- De kruipruimte of kelder is vochtig, of er zit schimmel of salpeter op de muren. Lees ook last van water in de kruipruimte: 5 oplossingen.
- Je paardenbak of paddock is na regen niet te gebruiken.
- Je woont op kleigrond of veengrond, of in een gebied met een hoge grondwaterstand.
Komt het water vooral van je dak of terras? Dan is drainage niet altijd de oplossing. Kijk dan eerst naar hemelwaterafvoer, een ondergrondse regenwatertank of infiltratiekratten om regenwater lokaal op te vangen.
Drainage toepassingen
De juiste vorm hangt af van waar het water vandaan komt en wat je droog wilt houden.
| Drainage toepassing | Geschikt voor | Meer informatie |
|---|---|---|
| Drainage in de tuin (ontwatering) | Natte gazons, borders en moestuinen | Drainage aanleggen in de tuin |
| Ringdrainage | Vochtige muren, kruipruimte of kelder | Ringdrainage aanleggen |
| Drainage voor kleigrond | Zware grond waar water traag wegzakt | Drainage in kleigrond |
| Drainage voor paardenbak of paddock | Een stabiele, droge ondergrond voor je paarden | Drainage paardenbak of paddock |
| Verticale drainage | Plekken zonder afvoer in de buurt | Verticale drainage aanleggen |
| Drainage voor camping en terrein | Grote velden en wateroverlast op terreinen | Camping drainage |
| Drainageplaat | Tegen kelderwanden en onder terrassen | Drainageplaten |
Wat is de beste drainagebuis?
De keuze van de buis bepaalt of je drainage tien jaar goed werkt of binnen een seizoen dichtslibt. Je kiest op drie punten: de omhulling, de diameter en of de buis geperforeerd moet zijn. Twijfel je? Gebruik dan de aankoophulp voor drainagebuizen.
Omhulling per grondsoort
De omhulling houdt grond buiten de buis. Hoe fijner de grond, hoe zwaarder de omhulling moet zijn.
| Grondsoort | Aanbevolen buis | Waarom |
|---|---|---|
| Zand | Drainage kokos of drainage PP450 | Grove grond heeft een lichte omhulling nodig |
| Veen | Drainage kokos | Licht, sterk en goed bij veengrond |
| Zandige klei en leem | Drainage PP450 of drainage PP700 | Fijnere deeltjes vragen een dichter filter |
| Zware klei | Drainage PP700 of drainage PP1000 | Houdt zeer fijne deeltjes tegen |
| Grindbed of drainagezand rond de buis | Kaal geperforeerd | Het grind doet het filterwerk, vaak met geotextiel eromheen |
| Afvoerleiding zonder inloop | Kaal blind | Voert water af zonder dat er water bij komt |
Let op: drainagebuis met kokos gaat gemiddeld tien jaar mee, omdat kokos een natuurproduct is dat langzaam vergaat. Een PP-omhulling gaat langer mee. Heb je roestbruin water of oranje afzettingen in je sloten of putten, dan zit er ijzer in de grond dat een omhulling kan dichtzetten. Vraag dan eerst advies.
Diameter per toepassing
| Diameter | Gebruik |
|---|---|
| 50 mm en 60 mm | Kleine tuinen, moestuinen, korte sleuven |
| 80 mm | Standaard voor tuin, gazon en aftakkingen |
| 100 mm | Ringdrainage, kruipruimte en verzamelleidingen |
| 125 mm en groter | Grote oppervlakken, terreinen en hoofdleidingen |
Op deze pagina kun je eenvoudig jouw drainagebuis kopen.
Hoe diep en op welke afstand leg je drainage?
| Situatie | Leggingsdiepte | Afstand tussen sleuven |
|---|---|---|
| Tuin en gazon | 60 tot 90 cm | 2 tot 5 meter |
| Ringdrainage kruipruimte | 50 tot 70 cm | Eén ringleiding om het huis |
| Ringdrainage kelder | 70 tot 90 cm | Eén ringleiding om het huis |
| Kleigrond | 60 tot 90 cm | Dichter bij elkaar, ongeveer 2 tot 3 meter |
De buis moet altijd lager liggen dan de laag die je droog wilt houden. Meet daarom eerst het laagste punt van je afvoer en reken terug, want het afschot bepaalt hoe diep het begin van de sleuf moet liggen.
Drainage aanleggen in 8 stappen
- Bepaal de route. Zet met stokken en touw uit waar de sleuven komen en waar het water naartoe gaat.
- Meet het afschot. Reken ongeveer 1 centimeter per meter. Begin bij het laagste punt en werk terug.
- Graaf de sleuf. Maak hem circa 30 centimeter breed en 10 centimeter dieper dan de gewenste leggingsdiepte.
- Leg een bedje aan. Een laagje grind of grof zand zorgt voor een stabiele, vlakke ondergrond. Bij een kale buis leg je geotextiel in de sleuf.
- Leg de buis. Let op de aanwijzingen op de verpakking over de ligging van de sleuven. Koppel stukken met klikmoffen, bochten en t-stukken. De buis zaag je netjes op maat, zie drainagebuis zagen zonder beschadigingen.
- Controleer het afschot. Leg een waterpas op de buis of giet water door de buis voor je dichtmaakt.
- Sluit de afvoer aan. Plaats een eindbuis, taludgoot of drainageput.
- Vul aan. Bedek de buis met grind of grof zand, daarna met de eigen grond. Plaats eventueel een worteldoek tegen indringing van wortels.
Een uitgebreide uitleg met afbeeldingen vind je in onze tips en adviezen over drainage.
Waar voer je het water op af?
Zonder afvoer werkt drainage niet. Welke oplossing mag, hangt af van je gemeente en het waterschap, dus vraag dat vooraf na.
| Afvoer | Wanneer? | Producten |
|---|---|---|
| Sloot of vijver | Als er een sloot dichtbij ligt | Eindbuis, taludgoot |
| Regenwaterriool | Als de gemeente aansluiting toestaat | Hemelwaterafvoer, verloopstukken |
| Drainageput of pompput | Als het water omhoog moet of het laagste punt van het terrein is | Drainageput, pompput, vuilwaterpomp |
| Infiltratie in de grond | Als er geen afvoer is en de grond water kan opnemen | Infiltratiekratten, berekenen en plaatsen |
| Verticale drainage | Als de bovenste laag dicht zit en daaronder een doorlatende laag ligt | Verticale drainage |
| Hergebruik als regenwater | Voor je tuin of toilet | Ondergrondse regenwatertanks |
Wat heb je nodig? De checklist
Gebruik deze lijst om niets te vergeten bij je bestelling:
- Drainagebuis in de juiste omhulling en diameter, plus 5 tot 10 procent extra voor zaagverlies
- Verbindingsstukken: klikmoffen, bochten, t-stukken, kruisstukken en eindkappen
- Een afvoerpunt: eindbuis, taludgoot, drainageput of infiltratiekratten
- Geotextiel voor kale buizen en worteldoek tegen indringing van wortels
- Een verloopstuk als je buizen van verschillende diameters koppelt
- Grind of grof zand voor het bedje en de aanvulling
- Gereedschap: schop of minigraver, waterpas, touw en stokken, zaag
Veelgemaakte fouten bij drainage
- Te weinig afschot. Het water blijft in de buis staan en slibt vast. Controleer het afschot met een waterpas voor je de sleuf dichtgooit.
- De verkeerde omhulling. Kokos past bij zand en veen. In zware klei kies je PP700 of PP1000.
- Geen afvoer. Een drainage zonder uitgang loopt vol. Bedenk vooraf waar het water heen gaat.
- Te ondiep of op de verkeerde plek. De buis moet lager liggen dan de laag die je droog wilt houden.
- Geen inspectiepunt. Zonder put of controleplek spoel je een verstopping nooit door. Een drainageput op elke hoek helpt.
- Beschadigde buis bij het zagen. Zaag recht en haaks, anders sluiten moffen niet goed aan.
Bestelhulp: welke materialen voor jouw situatie?
Weet je niet precies wat je nodig hebt? Kijk welke situatie bij je past:
| Jouw situatie | Buis | Daarnaast nodig |
|---|---|---|
| Natte tuin op zandgrond | Kokos of PP450, 80 mm | Klikmoffen, eindbuis, grind |
| Natte tuin op kleigrond | PP700 of PP1000, 80 mm | Klikmoffen, geotextiel, taludgoot of put |
| Ringdrainage rond het huis | PP450 of PP700, 100 mm | Bochten, drainageputten op de hoeken, eindbuis |
| Vochtige kruipruimte | Ringdrainage, 100 mm | Kruipruimte-pompput en pomp |
| Paardenbak of paddock | Kaal geperforeerd met kaal blind als verzamelleiding | Geotextiel, grind, drainageput |
| Geen afvoer in de buurt | Drainagebuis naar een put | Infiltratiekratten of pompput |
Meer lezen over de aanleg per situatie? Bekijk de gidsen voor de tuin, rond het huis, kleigrond en de paardenbak.
Veelgestelde vragen over drainage
Wat houdt drainage in?
Drainage is een systeem van buizen in de grond dat overtollig grond- en regenwater opvangt en afvoert. De buizen liggen met een lichte helling in een sleuf en voeren het water naar een sloot, riool, put of infiltratievoorziening. Zo blijft de grond droog genoeg voor tuin, gazon, paardenbak of fundering.
Hoe werkt een drainagesysteem?
Een drainagebuis ligt lager dan de natte grond eromheen en heeft sleuven of gaatjes waar water doorheen kan. Het grondwater zakt naar de buis toe, stroomt door het afschot naar het laagste punt en verlaat het systeem via een afvoerpunt. Een omhulling van kokos of kunststof filtervlies houdt zand en klei tegen, zodat de buis niet dichtslibt.
Wanneer heb je drainage nodig?
Je hebt drainage nodig als water na regen langer dan een of twee dagen blijft staan, als je kruipruimte of kelder vochtig is, of als je gazon, moestuin of paardenbak structureel te nat is. Vooral kleigrond en een hoge grondwaterstand veroorzaken dit. Drainage voorkomt ook vochtschade aan muren en funderingen.
Hoe diep moet een drainage liggen?
Een drainage in de tuin ligt meestal 60 tot 90 centimeter diep. Een ringdrainage rond een huis met kruipruimte ligt op 50 tot 70 centimeter, bij een kelder op 70 tot 90 centimeter. De buis moet altijd lager liggen dan de laag die je droog wilt houden, met een afschot van ongeveer 1 centimeter per meter.
Hoe diep moet een sleuf voor drainage zijn?
De sleuf is net zo diep als de gewenste leggingsdiepte van de buis, plus ongeveer 10 centimeter voor een bedje van grind of zand eronder. Reken in een tuin dus op 70 tot 100 centimeter. De sleuf maak je circa 30 centimeter breed, zodat je de buis en de omhulling goed kunt aandrukken.
Welke drainagebuis kies je voor kleigrond?
Voor kleigrond kies je een drainagebuis met een zware kunststof omhulling, zoals PP700 of PP1000, omdat die fijne kleideeltjes tegenhoudt. Kokos is vooral geschikt voor zand- en veengrond. Klei laat water traag door, dus leg de sleuven dichter bij elkaar, op ongeveer 2 tot 3 meter.
Op welke afstand leg je drainagebuizen?
In een tuin of weiland liggen drainagesleuven doorgaans 2 tot 5 meter uit elkaar. Op zandgrond kan de afstand groter zijn, op kleigrond kies je de kleinste afstand omdat het water daar langzaam naar de buis toe beweegt. Rond een huis leg je één ringleiding langs de fundering.
Waar voer je het water van een drainage af?
Je voert het water af naar een sloot of vijver, naar het regenwaterriool als de gemeente dat toestaat, of naar een drainageput of pompput. Heb je geen afvoer in de buurt, dan kan het water ook de grond in via infiltratiekratten of verticale drainage. Welke optie mag, hangt af van je gemeente en het waterschap.
Wat kost drainage aanleggen?
De kosten bestaan uit materiaal en graafwerk. Een drainagebuis van 100 millimeter met PP450-omhulling kost op dit moment € 5,37 per meter, een rol van 50 meter € 173,77. Voor een ringdrainage rond een gemiddelde woning heb je ongeveer 40 meter buis nodig. Daarbovenop komen bochten, moffen, eindbuis en grind. Laat je graven door een hovenier, dan komt het graafwerk daar nog bij.
Kun je drainage zelf aanleggen?
Ja, drainage aanleggen kun je zelf doen met een schop of een kleine graafmachine, een waterpas en de juiste buis. Het lastigste onderdeel is het afschot: de buis moet over de volle lengte gelijkmatig aflopen. Heb je een grote of diepe ringdrainage nodig, of twijfel je over de afvoer, vraag dan eerst advies of schakel een hovenier in.
Hulp nodig bij jouw drainage?
Staat jouw situatie er niet tussen, of twijfel je over omhulling, diameter of afvoer? Bel ons op 0341-266636 of mail naar info@irritech.nl. Vertel wat je wilt droogleggen, op welke grondsoort en hoe lang de sleuf wordt, dan stellen we een passende materiaallijst voor je samen. Je kunt ook direct beginnen en alle drainageproducten bekijken.